Wat moet je weten over brandveiligheid in een nieuw bedrijfspand?

Christiaan van der Ent ·

Bij een bedrijfsverhuizing komt brandveiligheid er vaak bekaaid van af. Toch is het een wettelijke verplichting die je als werkgever niet mag negeren. Kort gezegd: elk bedrijfspand moet voldoen aan de eisen uit het Bouwbesluit 2012 (en de opvolger daarvan, het Besluit bouwwerken leefomgeving), en jij als gebruiker bent verantwoordelijk voor een actueel ontruimingsplan, werkende brandmeldinstallaties en goed opgeleide bedrijfshulpverleners (BHV). In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over brandveiligheid bij een kantoorverhuizing, zodat je op de eerste werkdag in het nieuwe pand niets over het hoofd ziet.

Welke wettelijke brandveiligheidseisen gelden voor bedrijfspanden?

Bedrijfspanden in Nederland moeten voldoen aan de brandveiligheidseisen uit het Bouwbesluit 2012 en de Arbeidsomstandighedenwet. Die regels schrijven voor dat je als werkgever zorgt voor voldoende vluchtwegen, een werkende brandmeldinstallatie, brandblussers op de juiste locaties en opgeleide BHV-medewerkers. De gemeente handhaaft via omgevingsvergunningen en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de arbeidsomstandigheden.

Concreet betekent dit voor de meeste kantoorpanden:

  • Minimaal twee onafhankelijke vluchtwegen die vrij zijn van obstakels
  • Noodverlichting en vluchtrouteaanduidingen die ook bij stroomuitval werken
  • Brandblussers op maximaal 30 meter loopafstand van elke werkplek
  • Een brandmeldinstallatie die is goedgekeurd en periodiek wordt gekeurd
  • Een actueel ontruimingsplan dat minimaal eens per jaar wordt geoefend
  • Voldoende opgeleide BHV-medewerkers, afgestemd op het aantal aanwezige personen

Vanaf 1 januari 2024 geldt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) als opvolger van het Bouwbesluit 2012. De inhoudelijke brandveiligheidseisen zijn grotendeels gelijkgebleven, maar de structuur en terminologie zijn veranderd. Controleer bij een verhuizing altijd of het nieuwe pand een actuele gebruiksmelding of omgevingsvergunning heeft voor het beoogde gebruik. Veel pandproblemen komen voort uit het feit dat een vorige huurder een andere bezettingsgraad of een andere bedrijfsactiviteit had, waardoor de vergunning niet meer aansluit op de nieuwe situatie.

Wat moet er geregeld zijn vóór de eerste werkdag in het nieuwe pand?

Vóór de eerste werkdag in een nieuw bedrijfspand moet je minimaal een geldig ontruimingsplan hebben, werkende noodverlichting en vluchtroutebordjes, gekeurd brandblusmateriaal en ten minste één gecertificeerde BHV-medewerker aanwezig. Zonder deze basisvoorzieningen is het pand formeel niet veilig in gebruik te nemen.

In de praktijk lopen veel bedrijven hier tegenaan: de verhuizing is geregeld, maar de veiligheidscheck is vergeten. Maak daarom een concrete actielijst voor de periode vóór de verhuisdag:

  1. Vraag de bestaande keuringsdocumenten op bij de verhuurder of eigenaar: brandmeldinstallatie, ontruimingsinstallatie, blusmiddelen en noodverlichting moeten allemaal actuele keuringsrapporten hebben.
  2. Stel een nieuw ontruimingsplan op dat past bij de indeling van het nieuwe pand. Het oude ontruimingsplan van de vorige locatie is niet bruikbaar.
  3. Organiseer een BHV-introductie voor alle medewerkers op de nieuwe locatie, inclusief een rondleiding langs vluchtwegen en verzamelpunten.
  4. Controleer de plattegrond op de aanwezigheid van voldoende nooduitgangen voor het verwachte aantal medewerkers en bezoekers.
  5. Zorg voor duidelijke bewegwijzering: vluchtroutebordjes, aanwijzingen naar brandblusapparatuur en de locatie van de brandmeldcentrale.

Houd er rekening mee dat een BHV-oefening of ontruimingsoefening wettelijk verplicht is. Plan die oefening bij voorkeur binnen de eerste twee weken na de verhuizing, zodat medewerkers de nieuwe omgeving leren kennen voordat er een noodsituatie optreedt.

Hoe verschilt brandveiligheid per type bedrijfspand?

Brandveiligheidseisen verschillen per type bedrijfspand op basis van de gebruiksfunctie, de bezettingsgraad en de aanwezigheid van kwetsbare personen of gevaarlijke stoffen. Een kantoor met twintig medewerkers heeft andere verplichtingen dan een productiehal, een zorginstelling of een school.

Kantoren en bedrijfsverzamelgebouwen

Voor reguliere kantoorpanden gelden de basisvereisten zoals hierboven beschreven. In een bedrijfsverzamelgebouw is het extra belangrijk om te weten wie verantwoordelijk is voor de gemeenschappelijke ruimten: de verhuurder of elke huurder afzonderlijk. Leg dit vast in het huurcontract en stem het ontruimingsplan af met de andere huurders en de gebouwbeheerder.

Productie- en opslagruimten

Zodra er gevaarlijke stoffen, grote hoeveelheden papier of brandbare materialen aanwezig zijn, gelden aanvullende eisen. Denk aan verplichte sprinklerinstallaties boven een bepaald opslagvolume, extra compartimentering en soms een meldingsplichtige activiteit bij de omgevingsdienst. Voor petrochemische bedrijven en bedrijven in de Rotterdamse haven gelden bovendien de BRZO-regelgeving en aanvullende eisen vanuit de Omgevingsdienst DCMR.

Zorginstellingen en scholen

Panden waar mensen aanwezig zijn die zichzelf niet zelfstandig kunnen redden, zoals zorginstellingen, vallen onder een zwaardere categorie. Hier zijn hogere eisen aan compartimentering, detectie en alarmering van toepassing. Ook de bezetting per verdieping en de aanwezigheid van personeel buiten kantooruren spelen een rol in de risicoanalyse.

Wat zijn de meest voorkomende brandveiligheidsfouten bij een kantoorverhuizing?

De meest voorkomende brandveiligheidsfouten bij een kantoorverhuizing zijn het gebruiken van een verouderd ontruimingsplan, het blokkeren van vluchtwegen met verhuisdozen, het niet opnieuw keuren van brandblusapparatuur en het te laat plannen van de BHV-introductie voor medewerkers. Deze fouten zijn makkelijk te voorkomen met een goede voorbereiding.

Hieronder de fouten die in de praktijk het vaakst voorkomen:

  • Vluchtwegen geblokkeerd door verhuisdozen: Tijdens en direct na de verhuizing staan gangen en nooduitgangen vol met dozen. Spreek met het verhuisbedrijf af dat vluchtwegen te allen tijde vrij blijven.
  • Ontruimingsplan niet bijgewerkt: Het plan van de oude locatie wordt meegenomen zonder aanpassing. Een ontruimingsplan moet de actuele plattegrond, vluchtwegen en verzamelpunten van het nieuwe pand bevatten.
  • Brandblusapparatuur niet opnieuw geïnspecteerd: Blussers die zijn meegenomen vanuit het oude pand, zijn mogelijk verlopen of niet geschikt voor de nieuwe situatie.
  • BHV-medewerkers niet op de hoogte van de nieuwe locatie: BHV’ers kennen de nieuwe indeling niet en weten niet waar de brandmeldcentrale, de hoofdkraan of de stroomgroepen zich bevinden.
  • Geen afstemming met gebouwbeheerder: In een gedeeld pand is onduidelijk wie verantwoordelijk is voor welke ruimten, waardoor er gaten vallen in de veiligheidsorganisatie.
  • Noodverlichting niet getest: Noodverlichting wordt na de verhuizing niet gecontroleerd, terwijl lampen kunnen zijn uitgevallen of armaturen verkeerd zijn gemonteerd.

Hoe integreer je brandveiligheid in een duurzame bedrijfsverhuizing?

Brandveiligheid en duurzaamheid sluiten elkaar niet uit, maar versterken elkaar juist. Door brandveiligheid mee te nemen in de bredere planning van een duurzame bedrijfsverhuizing, bespaar je tijd, kosten en onnodige herhaalwerkzaamheden. Denk aan slimme keuzes voor brandveilige, gerecyclede inrichtingsmaterialen en een efficiënte indeling die zowel de vluchtwegen als de werkplekinrichting optimaliseert.

Praktische manieren om dit te combineren:

  • Meubelpaspoort en indeling: Bij het hergebruiken van kantoormeubilair is het slim om tegelijk de nieuwe kamerindeling te toetsen aan de brandveiligheidseisen. Zo voorkom je dat je meubilair plaatst dat vluchtwegen blokkeert of de compartimentering verstoort.
  • Circulair inpakmateriaal: Gebruik verhuismaterialen die na afloop worden ingenomen en hergebruikt. Minder afval betekent ook minder brandbaar materiaal dat tijdelijk in het pand aanwezig is.
  • Duurzame noodverlichting: LED-noodverlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan traditionele systemen en heeft een langere levensduur. Een verhuizing is het ideale moment om dit te upgraden.
  • CSRD-rapportage: Bedrijven die vallen onder de CSRD-regelgeving moeten hun veiligheids- en duurzaamheidsmaatregelen documenteren. Brandveiligheid maakt onderdeel uit van het bredere sociale en governance-aspect van je duurzaamheidsrapportage.

Een professionele bedrijfsverhuizing biedt de kans om brandveiligheid en duurzaamheid tegelijk goed te regelen, in plaats van ze als losse projecten te behandelen. Wij van Van der Ent Group helpen je als erkend projectverhuizer voor zakelijke klanten om die planning van begin tot eind te coördineren, inclusief aandacht voor de veiligheid en duurzaamheid van het nieuwe pand. Wil je weten wat wij voor jouw verhuizing kunnen betekenen? Neem dan gerust contact met ons op, we reageren binnen 24 uur.

Gerelateerde artikelen