Social return bij aanbestedingen betekent dat je als opdrachtgever eist dat een opdrachtnemer een deel van de contractwaarde teruggeeft aan de samenleving, bijvoorbeeld door het inzetten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bij verhuisopdrachten weeg je social return mee door het op te nemen als gunningscriterium naast prijs en kwaliteit. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over social return bij het selecteren van een verhuisbedrijf.
Wat houdt social return precies in bij een aanbesteding?
Social return bij een aanbesteding is de verplichting voor een opdrachtnemer om een percentage van de opdrachtwaarde te investeren in maatschappelijke meerwaarde. Concreet betekent dit dat een verhuisbedrijf mensen met een uitkering, arbeidsbeperking of grote afstand tot de arbeidsmarkt inzet bij de uitvoering van de opdracht. Het percentage ligt in de praktijk vaak tussen de 2% en 5% van de totale contractwaarde.
Social return komt voort uit het idee dat publiek geld ook publieke doelen dient. Overheden en semi-publieke organisaties gebruiken hun inkoopkracht bewust om werkgelegenheid te creëren voor kwetsbare groepen. Bij aanbestedingen wordt dit vastgelegd als een harde eis of als een gunningscriterium waarop inschrijvers punten kunnen scoren.
Er zijn twee veelgebruikte vormen. De eerste is een inspanningsverplichting: de opdrachtnemer toont aan dat hij zich aantoonbaar heeft ingespannen om social return te realiseren. De tweede is een resultaatverplichting: er wordt een concreet percentage of aantal uren afgesproken dat daadwerkelijk moet worden gerealiseerd. Bij verhuisopdrachten voor overheden en zorginstellingen is de resultaatverplichting steeds vaker de norm.
Welke social return-criteria worden gesteld bij verhuisopdrachten?
Bij verhuisopdrachten stellen aanbestedende diensten social return-criteria die betrekking hebben op het percentage van de contractwaarde dat wordt ingezet voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Typische doelgroepen zijn mensen met een bijstandsuitkering, WW-uitkering, arbeidsbeperking of jongeren zonder startkwalificatie. De criteria worden vastgelegd in het programma van eisen of de gunningsleidraad.
Gangbare criteria die je tegenkomt bij verhuisaanbestedingen zijn:
- Een SROI-percentage van minimaal 2% tot 5% van de netto-aanneemsom
- Inzet van medewerkers uit specifieke doelgroepen, zoals mensen met een Participatiewetindicatie
- Samenwerking met erkende re-integratiebureaus of sociale werkbedrijven
- Rapportageverplichtingen over gerealiseerde social return-uren of -waarde
- Gebruik van gecertificeerde meetmethoden, zoals de SROI-rekentool van PIANOo
Sommige aanbestedende diensten accepteren ook alternatieve invulling van social return, zoals stageplekken, leer-werktrajecten of inkoop bij sociale ondernemingen. Dit geeft verhuisbedrijven meer flexibiliteit om social return op een manier in te vullen die past bij hun bedrijfsvoering.
Hoe beoordeel je of een verhuisbedrijf social return serieus neemt?
Je beoordeelt of een verhuisbedrijf social return serieus neemt door te kijken naar aantoonbare resultaten uit eerdere opdrachten, een concreet plan van aanpak en structurele samenwerkingen met sociale partners. Een bedrijf dat social return serieus neemt, heeft dit ingebed in zijn reguliere bedrijfsvoering en kan transparant rapporteren over gerealiseerde waarde.
Concrete signalen dat een verhuisbedrijf social return echt uitvoert in plaats van alleen op papier invult:
- Aantoonbare samenwerkingen met UWV, gemeenten of sociale werkbedrijven
- Referenties van eerdere opdrachtgevers waarbij social return is gerealiseerd en gerapporteerd
- Een helder plan van aanpak dat aangeeft welke functies of taken worden ingevuld door de doelgroep
- Interne begeleiding of een contactpersoon die verantwoordelijk is voor de uitvoering van social return
- Gebruik van een erkende meetmethode en bereidheid tot tussentijdse verantwoording
Vraag bij de offerteaanvraag ook naar concrete voorbeelden. Een verhuisbedrijf dat social return heeft gerealiseerd bij vergelijkbare opdrachten kan dit onderbouwen met cijfers en namen van samenwerkingspartners. Vage beloftes zonder trackrecord zijn een waarschuwingssignaal.
Hoe weeg je social return mee naast prijs en kwaliteit?
Je weegt social return mee naast prijs en kwaliteit door het op te nemen als apart gunningscriterium in de EMVI-systematiek (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). In de praktijk krijgt social return een weging van 5% tot 15% van de totale gunningsscore, afhankelijk van de prioriteit die jouw organisatie eraan geeft.
Een gebruikelijke verdeling bij verhuisaanbestedingen ziet er zo uit:
- Prijs: 30% tot 40% van de totale score
- Kwaliteit en plan van aanpak: 40% tot 50%
- Duurzaamheid: 10% tot 15%
- Social return: 5% tot 15%
Het is belangrijk dat je de weging vooraf goed doordenkt. Als social return te laag weegt, nodigt het inschrijvers uit om het minimaal in te vullen. Als het te hoog weegt ten opzichte van kwaliteit, loop je het risico dat je een opdrachtnemer selecteert die goed scoort op papier maar minder sterk is in de daadwerkelijke uitvoering van de verhuizing.
Een praktische aanpak is om social return als knock-out-eis te formuleren voor een minimumpercentage, en daarboven extra punten toe te kennen voor ambitieuzere invulling. Zo zorg je dat iedere inschrijver aan de basiseis voldoet en tegelijkertijd ruimte blijft voor differentiatie.
Hoe helpt social return bij CSRD-rapportages en duurzaamheidsdoelen?
Social return helpt bij CSRD-rapportages doordat het bijdraagt aan de sociale pijler van je duurzaamheidsverslaglegging, specifiek de S in ESG. De Corporate Sustainability Reporting Directive verplicht organisaties om te rapporteren over hun impact op mensen, inclusief de inzet op werkgelegenheid en inclusie in de eigen keten. Social return via aanbestedingen is een concrete, meetbare manier om die impact aan te tonen.
In CSRD-termen valt social return onder de thema’s arbeidsomstandigheden in de waardeketen en maatschappelijke betrokkenheid. Door te eisen dat je verhuisbedrijf social return realiseert en hierover rapporteert, heb je aantoonbare data die je direct kunt gebruiken in je eigen duurzaamheidsrapportage. Dit is relevanter dan algemene beleidsverklaringen, omdat het gaat om gerealiseerde uren en concrete personen.
Praktische stappen om social return te koppelen aan je CSRD-doelen:
- Neem social return-rapportage op als contractverplichting, zodat je opdrachtnemer je periodiek voorziet van meetbare gegevens
- Koppel de gerealiseerde social return-waarde aan je interne KPI’s voor inclusie en werkgelegenheid
- Gebruik erkende meetmethoden zodat de data vergelijkbaar en controleerbaar zijn voor externe auditors
- Documenteer de samenwerking met sociale partners als bewijs van ketenverantwoordelijkheid
Wanneer is social return doorslaggevend bij de keuze voor een verhuisbedrijf?
Social return is doorslaggevend bij de keuze voor een verhuisbedrijf wanneer jouw organisatie werkt met aanbestedingsregels die social return verplicht stellen, of wanneer je interne duurzaamheidsdoelen vragen om aantoonbare maatschappelijke impact. Voor overheden, zorginstellingen en organisaties die vallen onder CSRD-rapportageplicht is social return steeds vaker een harde selectievoorwaarde.
In de volgende situaties weegt social return zwaarder mee dan gemiddeld:
- De aanbesteding valt onder gemeentelijk of rijksbeleid waarbij social return verplicht is gesteld
- Jouw organisatie heeft intern afgesproken dat alle leveranciers aan SROI-criteria moeten voldoen
- De opdracht heeft een hoge contractwaarde, waardoor het absolute social return-bedrag substantieel is
- Er zijn meerdere kwalitatief gelijkwaardige inschrijvers, waardoor social return het verschil kan maken
- Je werkt met raamcontracten waarbij je over een langere periode wilt investeren in maatschappelijke meerwaarde
Wil je weten hoe wij bij Van der Ent Group invulling geven aan social return en hoe wij jou kunnen ondersteunen bij een zakelijke bedrijfsverhuizing? Bekijk ons zakelijk aanbod of neem direct contact op voor een gesprek zonder verplichtingen.
Veelgestelde vragen
Hoe begin ik met het opstellen van een social return-eis in mijn aanbesteding voor een verhuisopdracht?
Begin met het bepalen van de contractwaarde en bereken op basis daarvan welk SROI-percentage realistisch en haalbaar is voor een verhuisbedrijf. Raadpleeg de SROI-rekentool van PIANOo om het percentage te vertalen naar een concreet bedrag of aantal uren. Leg vervolgens vast of je werkt met een inspannings- of resultaatverplichting, en beschrijf welke doelgroepen en meetmethoden je accepteert. Zo geef je inschrijvers duidelijkheid en voorkom je discussies achteraf over de invulling.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het opnemen van social return in een verhuisaanbesteding?
Een veelgemaakte fout is het formuleren van vage eisen zonder concrete meetmethode of rapportageverplichting, waardoor social return op papier wordt beloofd maar in de praktijk niet wordt gecontroleerd. Een andere fout is het stellen van een te hoog SROI-percentage dat niet realistisch is voor de verhuisbranche, waardoor inschrijvers afhaken of onrealistische beloftes doen. Zorg ook dat je social return niet alleen als gunningscriterium opneemt, maar ook contractueel borgt met periodieke verantwoordingsverplichtingen.
Wat als een verhuisbedrijf de social return-verplichting niet nakomt tijdens de uitvoering van de opdracht?
Leg in het contract vooraf vast welke consequenties er zijn bij niet-nakoming, zoals een boeteclausule of een verplichting tot compensatie via een alternatieve invulling van de resterende social return-waarde. Spreek tussentijdse controlemomenten af, zodat je tijdig kunt bijsturen in plaats van pas aan het einde van de opdracht te constateren dat er een tekort is. Sommige aanbestedende diensten werken met een escrow-constructie waarbij een deel van de betaling afhankelijk is van aantoonbaar gerealiseerde social return.
Kan een klein verhuisbedrijf ook realistisch voldoen aan social return-eisen?
Ja, ook kleinere verhuisbedrijven kunnen voldoen aan social return-eisen, zeker als de aanbesteding ruimte biedt voor alternatieve invulling zoals stageplekken, leer-werktrajecten of inkoop bij sociale ondernemingen. Kleinere bedrijven werken in de praktijk vaak samen met lokale re-integratiebureaus of gemeentelijke sociale diensten om geschikte kandidaten te vinden. Als aanbestedende dienst kun je de drempel verlagen door de minimumeis te kalibreren op de opdrachtomvang en door meerdere invulvormen te accepteren.
Hoe verschilt social return bij een eenmalige verhuisopdracht van een raamcontract?
Bij een eenmalige verhuisopdracht is de uitvoeringsperiode kort, waardoor het inzetten en begeleiden van medewerkers uit de doelgroep logistiek uitdagender is en het absolute social return-bedrag lager uitvalt. Bij een raamcontract over meerdere jaren is er meer ruimte om structurele samenwerkingen op te bouwen met sociale partners en medewerkers te laten doorgroeien, wat de kwaliteit en impact van social return significant verhoogt. Voor raamcontracten is het daarom aan te raden om naast een percentage ook kwalitatieve doelstellingen op te nemen, zoals doorstroom naar vaste dienstverbanden.
Welke documenten moet een verhuisbedrijf aanleveren als bewijs van gerealiseerde social return?
Een verhuisbedrijf dient doorgaans loonstroken of urenstaten te overleggen van ingezette medewerkers uit de doelgroep, samen met een verklaring van de gemeente, het UWV of een re-integratiebureau over de doelgroepstatus van die medewerkers. Daarnaast wordt vaak een periodieke voortgangsrapportage gevraagd waarin de gerealiseerde uren of waarde worden afgezet tegen de contractuele verplichting. Gebruik bij voorkeur een erkende meetmethode zodat de aangeleverde data controleerbaar zijn voor interne en externe auditors, ook in het kader van CSRD-rapportages.
Is social return alleen relevant voor overheidsorganisaties, of ook voor private bedrijven die een verhuizing aanbesteden?
Social return is wettelijk verplicht voor overheden en semi-publieke instellingen, maar ook steeds meer private organisaties nemen het op in hun inkoopbeleid, gedreven door CSRD-verplichtingen, ESG-doelstellingen of interne duurzaamheidsambities. Voor private bedrijven biedt social return een concrete manier om de S in ESG meetbaar te maken en ketenverantwoordelijkheid aan te tonen richting stakeholders en investeerders. Het vrijwillig opnemen van social return in een verhuisaanbesteding is bovendien een laagdrempelige eerste stap voor organisaties die hun maatschappelijke impact willen vergroten zonder grote investeringen in eigen programma’s.
Gerelateerde artikelen
- Wat moet je regelen bij een bedrijfsverhuizing als je personeel in dienst hebt?
- Hoe houd je de bedrijfsvoering draaiende op de dag van de verhuizing?
- Hoe werkt een bedrijfsverhuizing als je een franchise hebt?
- Checklist: waar let je op bij meubelopslag tijdens een kantoorverbouwing?
- Wanneer is de beste periode om vanuit Spanje terug te verhuizen naar Nederland?
- Moet je je uitschrijven bij de gemeente in Spanje als je terugverhuist naar Nederland?
- Wat is de beste periode om naar het buitenland te verhuizen?
- Hoe werkt een internationale verhuizing?
- Wat is het verschil tussen een erkend en niet-erkend verhuisbedrijf?
- Wat is de CO2-voetafdruk van een internationale verhuizing?
- Welke regio in Spanje is het meest geschikt voor gepensioneerden?
- Wat zijn de regels voor het importeren van een auto binnen Europa?
- Wat doet een internationaal verhuisbedrijf precies voor je?
- Wat is de beste periode om naar Spanje te verhuizen?
- Wat zijn de kosten van levensonderhoud in Spanje vergeleken met Nederland?
